» Tìm hiểu những phong tục kỳ lạ của người Brâu » Lên vùng cao ăn thịt xông khói » Heineken STR ấn tượng khó quên » Du lịch Hà Nội không thể quên hồ Trúc Bạch » Thăm kinh đô cổ của Ba Lan » Đi thăm bản ở Sa Pa, Lào Cai » Bị liệt vào nhà "tạm", nhà cổ mái lá sắp "tuyệt chủng" » Sầm Sơn (Thanh Hóa) đón hơn 1 triệu du khách trong 6 tháng đầu năm 2011 » Thí điểm dự án du lịch Hồ Tây bằng xe chạy điện » Cty du lịch Biển Á khuyến mãi tour "Nha Trang – Biển xanh vẫy gọi" » Một số nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc Dao vùng Tây Bắc » Thung lũng Chamonix (Pháp) - Thiên đường tuyệt với dành cho các môn thể thao » Tour du lịch “Quảng Ngãi - Những điều kì thú” » Đoàn Famtrip Campuchia khảo sát điểm đến tại Phú Quốc - Kiên Giang » Thêm 9 địa danh vào Danh mục Di sản Thế giới » Du lịch văn hóa lịch sử Hồ Tây bằng xe chạy điện » Khám phá vẻ đẹp quyến rũ của đảo Cô Tô (Quảng Ninh) » Nhiều hoạt động đặc sắc tại Festival hoa Đà Lạt lần thứ IV » Gỏi su hào tôm nướng » Lâm Đồng: Hoạt động du lịch trong 6 tháng đầu năm 2011

Non nuớc Việt Nam  » Tổng quan

Phú Thọ

0:00  |  07/01/2010

PHÚ THỌ

Diện tích:                     3.528,4 km2

Dân số (2007):            1.348.800 người

Tỉnh lỵ:                         Thành phố Việt Trì

Các huyện, thị:            thị xã Phú Thọ; huyện: Hạ Hoà, Thanh Ba, Đoan Hùng, Lâm Thao, Yên Lập, Thanh Sơn, Tam Nông, Thanh Thuỷ, Phù Ninh, Cẩm Khê, Tân Sơn.

Dân tộc:                      Việt (Kinh), Mường, Dao, Sán Chay…

Phú Thọ là tỉnh thuộc miền núi trung du Bắc bộ, phía bắc tỉnh Phú Thọ giáp Tuyên Quang và Yên Bái; phía đông giáp Vĩnh Phúc; phía đông nam giáp Hà Tây; Phú Thọ giáp Sơn La; phía nam giáp Hoà Bình. Thành phố Việt Trì cách Hà Nội 90km.

Địa hình chủ yếu là đồi núi. Phú Thọ có 3 con sông lớn chảy qua: sông Hồng (sông Thao), sông Lô và sông Đà. Giao thông bằng đường bộ, sắt và thuỷ đều thuận lợi.

Nhiệt độ trung bình năm khoảng 23,40C.

VĂN HOÁ – LỄ HỘI

Phú Thọ là một vùng đất tổ của Việt Nam. Nơi đây các vua Hùng đã dựng Văn Lang – quốc gia đâu tiên của Việt Nam, thủ đô là Phong Châu. Người dân Phú Thọ có truyền thống dựng nước và giữ nước, có nền văn hoá rực rỡ từ lâu đời. Những di chi khảo cổ văn hoá Sơn Vi, Đồng Đậu, Làng Cả và nhiều đình, chùa, lăng, tẩm còn để lại quanh vùng núi Nghĩa Lĩnh cho thấy đẩt Phong Châu là một trung tâm văn hoá của dân tộc. Phú Thọ cũng là địa phương có nhiều dân tộc sinh sống, có truyền thống văn hoá đa dạng. Đây là vùng đất có nhiều lễ hội, lớn nhất là lễ hội đền Hùng (10/3 âm lịch). Người Mường có nhiều truyện thơ, ca dao, tục ngữ, hát xéc bùa, hát ví, hát đúm. Họ hát trong lao động sản xuất, trong các dịp hội hè, cưới xin. Người Việt nổi bật có hát xoan, hát ghẹo. Hát xoan là lối hát nghi lễ, phổ biến ở Kim Đức, An Thái, huyện Lâm Thao. Hát ghẹo là lối hát đối đáp giữa nam và nữ thanh niên (gần giống lối hát quan họ). Nội dung hát ghẹo hoàn toàn trữ tình, có ba loại giọng: ví, sống và sang. Hát ghẹo phổ biến ở một số xã của huyện Tam Nông và huyện Thanh Sơn.

Lễ hội truyền thống hàng năm thường được diễn ra vào mùa xuân, dưới đây là một số lễ hội tiêu biểu:

Lễ hội Đền Hùng

Lễ hội đền Hùng cũng là dịp giỗ tổ thiêng liêng. Hàng năm vào cuối xuân, nhân dân cả nước lại hướng về đất tổ, nô nức hành hương tưởng niệm các vua Hùng, dòng vua mở nước và dựng nghiệp, lập ra nhà nước Văn Lang cổ đại. Hàng năm chính hội là ngày 10 tháng 3 âm lịch, ngày giỗ tổ Hùng Vương. Đông vui nhất thường từ ngày 8/3 đến ngày 11/3 âm lịch. Sáng ngày 10 có nghi lễ rước kiệu hoàng tráng, nghi lễ dâng hương rất trọng thể, nghi lễ dâng lễ vật của con cháu khắp mọi miền đất nước.

Phần hội có nhiều hoạt động vui chơi như hát thi (hát ca trù, hát xoan), đâm trống đồng, các trò chơi truyền thống của người Việt, người Mường. Lễ hội đền Hùng là một ngày hội lớn của Việt Nam, ca ngợi sự hưng thịnh của nòi giống, là biểu tượng của tinh thần cộng đồng, nhắc nhở người dân Việt Nam chung sức xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh. Lễ hội năm nào cũng nhộn nhịp, đông vui. Hàng chục vạn người hành hương từ mọi miền đất nước, cũng như kiều bào và du khách nước ngoài đến dân hương lễ tổ.

Hội Bạch Hạc

Hội Bạch Hạc hay còn gọi là hội tung còn, hàng năm diễn ra từ ngày 3 đến ngày 5 tháng giêng âm lịch tại phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì, thờ Thổ lênh Đại Vương. Lễ hội có tục tế, rước thánh qua sông Lô sang làng kết nghĩa Tiên Cát (thờ Thạch Khanh, anh em sinh đôi với Thổ lệnh Đại Vương). Trong dịp lễ hội có trò thi tung còn ở đền Cả, lễ tiến còn, ngâm thơ còn và cúng cơm còn. Ngày cuối lễ hội có lễ hạ còn và cướp còn cầu may.

Hội Chu Hoá

Lễ hội hàng năm diễn ra tại xã Chu Hoá, huyện Lâm Thao vào ngày 5 tháng Giêng âm lịch nhằm tưởng nhớ 3 anh em Cả Đông, Nhị Đông, Tam Đông đều là tướng giỏi của vua Hùng thứ 18. Trong dịp lễ hội có trò diễn “chạy kem” mô tả sự tích thần làng và nhiều trò vui.

Hội mở cửa rừng

Lễ hội diễn ra ngày 6 đến 15 tháng giêng âm lịch hàng năm. Mở đầu là lễ cúng cung tên để mở mùa săn bắn trong năm. Sau đó từng đôi nam nữ múa theo điệu “gà phủ” một nghi lễ tín ngưỡng mang tính phồn thực.

Hội đánh cá thờ

Lễ hội tổ chức ở Kẻ Gáp, xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao. Tối ngày 11/12 âm lịch, dù trời bình thường hay mưa gió rét buốt, dân làng vẫn kéo nhau ra đầm gần gò Đồng Đậu, mang nơm dậm vó… để đánh cá. Khi chuông chùa Tổng đổ xong ba hôi thị lệnh đánh cá phát ra. Mọi người ùa xuống hồ. không khí đánh cá huyên náo, vui vẻ. Người trên bờ, kẻ dưới nước đều hò reo. Cuộc đánh cá kéo dài khoảng hai canh (bốn tiếng đồng hồ), đến khi chuông chùa Tổng lại gióng lên, đoàn quân đánh cá tập trung tại gò Đồng Đậu, cá bày ra cho làng chọn hai con cá chép to và ngon nhất. Một con được chế biến tế thần vào sáng 12/12, còn con kia chế biến để sử dụng vào lễ cầu xuân ngày 10 tháng giêng.

Hội cầu tháng giêng

Lễ hội mở vào ngày 27 và 28 tháng giêng âm lịch ở làng Đào Xá, huyện Thanh Thuỷ. Lễ hội tôn vinh Thành Hoàng của làng. Sau nghi lễ là các trò vui, tiêu biểu có múa voi và thổi cơm  thi.

Hội phết Hiền Quan

Lễ hội hàng năm tổ chức vào ngày 13 tháng giêng âm lịch tại xã Hiền Quan, Tam Nông để tưởng nhớ Thiều Hoa, một nữ tướng giỏi của Hai Bà Trưng. Trong dịp lễ hội có trò đánh phết (đánh đầu gỗ bằng gậy cong ở đầu). Đây là trò chơi độc đáo của người địa phương thu hút nhiều người tham gia, cổ vũ.

Hát xoan

Hát xoan là loại hình dân ca lễ nghi, một “đặc sản” của vùng đất Tổ. Hát xoan thường xuất hiện trong các lễ hội mùa xuân, hội đình làng ở nhiều địa phương thuộc tỉnh Phú Thọ . Kiểu thức hát xoan gần giống như hát dặm (Hà Nam) hay hát dô ở một số địa phương vùng đồng bằng sông Hồng. Truyền thuyết cho rằng hát xoan ra đời từ thời Hùng Vương, đồng thời mô tả cuộc hát của nàng Quế Hoa say đắm đến mức vợ vua Hùng quên đi nổi đau sinh nở của người mẹ nên đã “mẹ tròn, con vuông”. Cuộc hát ấy diễn ra vào mùa xuân nên gọi là hát xuân (chệch là xoan).

Hát xoan theo trình tự quy định, gồm phần nghi lễ tôn giáo, phần diễn xướng các quả cách như: xuân, hạ, thu, đông; ngư, tiều, canh, mục; thuyền chèo, tứ dân… Cơ bản là hát lối và ngâm đọc, có thêm hát hội mang tính chất trữ tình, với nội dung về tình yêu lứa đôi, giao duyên. Cuối cuộc hát là giã cá kết thúc quá trình diễn xướng.

                                                                Theo Non nước Việt Nam

Tags:

dân tộc , tinh thần , xuất hiện , đánh , mẹ , người dân , thanh niên , Hà Nội , kéo dài , vợ , yêu , cả nước , miền núi , thủ đô , xây dựng , đất , kết thúc , tượng , nước ngoài , mở cửa , vật , du khách , lễ hội , hát , bắn , trình diễn , không khí , say , tình yêu , Phú Thọ , trò chơi , kéo nhau , Mường , độc đáo , đồng bằng , ngâm thơ , say đắm , thu hút , đất nước , chế biến , kết nghĩa , lao động , nhân dân , động sản , nội dung , ca ngợi , miền đất , vui chơi , phía đông , săn , biểu tượng , hoạt động , thành phố , dân ca , trung bình , người mẹ , kiều bào , mùa xuân , hội đền , âm lịch , cung tên , thánh , du khách nước ngoài , dân làng , Việt Trì , tôn vinh , dâng hương , lễ dâng hương , hành hương , Tuyên Quang , nghi lễ , dâng lễ , lễ vật , Người Mường , lập ra , nhắc nhở , thơ , tưởng niệm , cá chép , tính chất , sinh nở , phía bắc , Việt Nam , ra đời , cưới , ra vào , mô tả , bình thường , sử dụng , sinh đôi , phía nam , voi , ngày hội , đầm , tín ngưỡng , anh em , diễn xướng , nhà nước , tưởng nhớ , đối đáp , cướp , đánh cá , khảo cổ , sự tích , đất tổ , nam nữ , loại hình , địa phương , sông , đôi nam , gió rét , tế thần , trung tâm , hay mưa , Văn Lang , tổ chức , hội diễn , hát xoan , trung du , phía đông nam , mưa gió , chung sức , Tam Nông , dựng nước , Bắc , đoàn quân , Lâm Thao , nữ tướng , anh em sinh đôi , trình tự , khách
Quay lại ]