» Tìm hiểu những phong tục kỳ lạ của người Brâu » Lên vùng cao ăn thịt xông khói » Heineken STR ấn tượng khó quên » Du lịch Hà Nội không thể quên hồ Trúc Bạch » Thăm kinh đô cổ của Ba Lan » Đi thăm bản ở Sa Pa, Lào Cai » Bị liệt vào nhà "tạm", nhà cổ mái lá sắp "tuyệt chủng" » Sầm Sơn (Thanh Hóa) đón hơn 1 triệu du khách trong 6 tháng đầu năm 2011 » Thí điểm dự án du lịch Hồ Tây bằng xe chạy điện » Cty du lịch Biển Á khuyến mãi tour "Nha Trang – Biển xanh vẫy gọi" » Một số nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc Dao vùng Tây Bắc » Thung lũng Chamonix (Pháp) - Thiên đường tuyệt với dành cho các môn thể thao » Tour du lịch “Quảng Ngãi - Những điều kì thú” » Đoàn Famtrip Campuchia khảo sát điểm đến tại Phú Quốc - Kiên Giang » Thêm 9 địa danh vào Danh mục Di sản Thế giới » Du lịch văn hóa lịch sử Hồ Tây bằng xe chạy điện » Khám phá vẻ đẹp quyến rũ của đảo Cô Tô (Quảng Ninh) » Nhiều hoạt động đặc sắc tại Festival hoa Đà Lạt lần thứ IV » Gỏi su hào tôm nướng » Lâm Đồng: Hoạt động du lịch trong 6 tháng đầu năm 2011

Tin tức - Sự kiện  » Tin trong nước

Lễ hội văn hoá cồng chiêng: Một dạng “chảy máu” khác

9:38  |  05/05/2011

Tính chất “thi thố” nhuốm màu thương mại ở lễ hội được các nhà tổ chức “quan tâm” một cách quá đáng đang có nguy cơ thành một tiền lệ nguy hiểm, thành một thứ “lợi bất cập hại” đáng được báo động.

Trong hai ngày 29 và 30.4.2011, lễ hội văn hoá cồng chiêng tỉnh Lâm Đồng lần thứ năm đã được tổ chức tại huyện Đạ Tẻh, một trong những vùng đất sinh sống chủ yếu của người Mạ. Không thể phủ nhận những thiện chí của chính quyền và ngành văn hoá tỉnh Lâm Đồng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá cồng chiêng của các tộc người thiểu số bản địa Nam Tây Nguyên (Lâm Đồng) bằng việc tổ chức các lễ hội, nhưng qua 5 lễ hội, nhiều vấn đề phát sinh cần được trao đổi một cách nghiêm túc.



Thực trạng “xã hội hoá”, “sân khấu hoá” và “hiện đại hoá” sinh hoạt văn hoá cồng chiêng hiện đang là vấn đề đáng báo động. Ảnh: Hữu Sang

Những thiện chí đáng ghi nhận

Lễ hội văn hoá cồng chiêng tỉnh Lâm Đồng được tổ chức mỗi năm một lần ở quy mô cấp tỉnh. Ngoài ra, cũng hằng năm, những địa phương nào có điều kiện thì lễ hội ở quy mô ít nhất là cấp huyện cũng được diễn ra. Năm nay, lễ hội văn hoá cồng chiêng tỉnh Lâm Đồng lần thứ năm có sự góp mặt của hơn 300 nghệ nhân là người dân tộc thiểu số đại diện cho hai nhóm dân tộc bản địa là Mạ, Cơ ho... và Chu ru, Raglai... Cũng như nhiều lần liên hoan trước, lễ hội cồng chiêng lần thứ năm được tổ chức tại trung tâm thị trấn Đạ Tẻh.

Khoản kinh phí tổ chức lễ hội không hề nhỏ và quy mô của lễ hội được đánh giá là lớn. Tuy vậy, thực tế đang tồn tại một kiểu “chảy máu” văn hoá cồng chiêng từ chính những lễ hội này, từ chính thiện chí của chính quyền và ngành văn hoá địa phương.

Sai lầm trong quan niệm và cách thức bảo tồn

Cùng với không gian văn hoá cồng chiêng của các dân tộc thiểu số khác ở Tây Nguyên, không gian văn hoá cồng chiêng của người Cơ ho và Chu ru của Lâm Đồng đã đóng góp một phần quan trọng vào việc tạo dựng một không gian văn hoá cồng chiêng chung cho cả Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại (năm 2005). Như vậy, cồng chiêng với tư cách là một dạng văn hoá vật thể và phi vật thể cụ thể của các tộc người thiểu số Tây Nguyên, trong đó có cồng chiêng của người Cơ ho và người Mạ của Lâm Đồng, chỉ là một trong những nguyên tố cấu thành không gian nói trên. Thế nhưng, hầu hết các lễ hội văn hoá cồng chiêng Lâm Đồng đều lấy sinh hoạt cồng chiêng làm trung tâm của mọi hoạt động.

Trong thực tế của xã hội truyền thống các tộc người thiểu số bản địa Lâm Đồng, chưa (và có lẽ sẽ không bao giờ) tồn tại một sinh hoạt văn hoá cồng chiêng hoàn toàn độc lập. Cũng như vậy, trong xã hội truyền thống của người thiểu số Lâm Đồng, không (và có thể sẽ không bao giờ) tồn tại một cách độc lập các hoạt động cồng chiêng ngoài nghi lễ. Nói cách khác, với họ, cồng chiêng chỉ là một trong những phương tiện được dùng trong các nghi lễ liên quan đến cộng đồng. Điều đặc biệt hơn, mọi sinh hoạt văn hoá cồng chiêng ấy không thể tách rời không gian văn hoá cộng đồng. Trong khi đó, tại lễ hội văn hoá cồng chiêng Lâm Đồng lần thứ năm, cũng giống như nhiều lễ hội trước, các hoạt động nghi lễ bao trùm (để làm “đất sống” cho cồng chiêng) hầu như không được chú trọng. Hơn thế, tính chất “thi thố” nhuốm màu thương mại ở lễ hội được các nhà tổ chức “quan tâm” một cách quá đáng đang có nguy cơ thành một tiền lệ nguy hiểm, thành một thứ “lợi bất cập hại” đáng được báo động.

Chính quyền và ngành văn hoá địa phương nên xem xét lại hình thức tổ chức và nội dung của hoạt động văn hoá cồng chiêng thông qua hình thức lễ hội.

Nguồn:  Lao Động
Quay lại ]