» Tìm hiểu những phong tục kỳ lạ của người Brâu » Lên vùng cao ăn thịt xông khói » Heineken STR ấn tượng khó quên » Du lịch Hà Nội không thể quên hồ Trúc Bạch » Thăm kinh đô cổ của Ba Lan » Đi thăm bản ở Sa Pa, Lào Cai » Bị liệt vào nhà "tạm", nhà cổ mái lá sắp "tuyệt chủng" » Sầm Sơn (Thanh Hóa) đón hơn 1 triệu du khách trong 6 tháng đầu năm 2011 » Thí điểm dự án du lịch Hồ Tây bằng xe chạy điện » Cty du lịch Biển Á khuyến mãi tour "Nha Trang – Biển xanh vẫy gọi" » Một số nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc Dao vùng Tây Bắc » Thung lũng Chamonix (Pháp) - Thiên đường tuyệt với dành cho các môn thể thao » Tour du lịch “Quảng Ngãi - Những điều kì thú” » Đoàn Famtrip Campuchia khảo sát điểm đến tại Phú Quốc - Kiên Giang » Thêm 9 địa danh vào Danh mục Di sản Thế giới » Du lịch văn hóa lịch sử Hồ Tây bằng xe chạy điện » Khám phá vẻ đẹp quyến rũ của đảo Cô Tô (Quảng Ninh) » Nhiều hoạt động đặc sắc tại Festival hoa Đà Lạt lần thứ IV » Gỏi su hào tôm nướng » Lâm Đồng: Hoạt động du lịch trong 6 tháng đầu năm 2011

Tin tức - Sự kiện  » Tin quốc tế

UNESCO tôn vinh ẩm thực

10:43  |  29/11/2010

Trong danh sách 46 di sản văn hóa phi vật thể của thế giới vừa được UNESCO công nhận, bên cạnh vũ điệu flamenco Tây Ban Nha, tuồng cổ Bắc Kinh hay hội Gióng Việt Nam... là năm di sản liên quan đến chuyện ăn uống.

Close
Uống rượu vang với cá sống ở lễ hội mừng cuối đông Krakelingen-Tonnekensbrad tại Bỉ - Ảnh: impactlab.net

Từ nghệ thuật làm bánh gừng của Croatia, những món ăn truyền thống Mexico như bánh phô mai quesadillas, thực đơn thường ngày vùng Địa Trung Hải, bữa ăn kèm với rượu của Pháp hay phong tục nhâm nhi cá sống với rượu vang trong lễ hội cuối đông ở Bỉ, tầm quan trọng của việc ăn uống lần đầu tiên đã được UNESCO ghi nhận. Những người sành ăn có thể tự hào rằng thưởng thức ẩm thực là một cách bảo tồn di sản văn hóa cho nhân loại.

Bữa ăn Pháp

Đứng đầu các di sản ẩm thực chính là bữa ăn sành điệu của người Pháp. Đó là cả một nghi thức chặt chẽ. Khởi đầu với rượu khai vị (apéritif) và kết thúc với các loại rượu mùi, một bữa ăn kiểu Pháp có ít nhất bốn món, theo trình tự món khai vị, món cá hay thịt dùng với rau, phô mai và món tráng miệng.

Bữa ăn kiểu Pháp đề cao sự đoàn tụ, sự khoái khẩu và sự hòa hợp giữa con người với các sản phẩm tự nhiên. Các yếu tố quan trọng bao gồm việc chọn lựa cẩn thận món ăn từ kho tàng công thức chế biến ngày càng phong phú, việc mua nguyên liệu - đặc biệt là các sản phẩm địa phương có hương vị hài hòa, việc kết hợp món ăn với rượu vang, bày bàn ăn đẹp và cả những động tác ngửi nếm tại bàn ăn.

Tổ chức ăn uống là một tập quán xã hội của Pháp để mừng những sự kiện quan trọng trong cuộc sống như đám cưới, sinh nhật, thành tựu, đoàn tụ hay những dịp kỷ niệm. Đó là cơ hội tụ họp mọi người để cùng thưởng thức nghệ thuật ẩm thực. Những người sành ăn Pháp gìn giữ truyền thống này và lưu truyền qua bao thế hệ.

Pháp “ăn” nhưng không “mừng”

Việc UNESCO công nhận ẩm thực Pháp là di sản văn hóa không hề gây ngạc nhiên ở Paris. Từ bao thế kỷ nay, người Pháp luôn tin rằng không có gì làm khoái trá khẩu vị, thỏa mãn văn hóa và thăng hoa tinh thần bằng chuyện cùng ăn một bữa ngon với gia đình và bằng hữu.

Tại một hội chợ nông nghiệp hai năm trước, Tổng thống Nicolas Sarkozy đã đúc kết quan điểm của người Pháp khi buột miệng nói ẩm thực Pháp là ngon nhất thế giới và phải được đưa vào danh sách di sản văn hóa nhân loại của UNESCO. Mặc dù ông đính chính ngay sau đó “ít nhất là theo quan điểm của chúng tôi”, nhưng lời phát biểu này đã gây phản ứng từ nhiều người sành ăn ở Ý, Tây Ban Nha và các quốc gia có nền văn hóa ẩm thực phong phú khác.

Địa Trung Hải và dầu ôliu

Cả Tây Ban Nha, Hi Lạp, Ý và Morocco cùng được UNESCO tôn vinh ẩm thực khi công nhận thực đơn thường ngày của vùng Địa Trung Hải là di sản văn hóa. Từ cảnh vật tới bàn ăn, thực đơn thường ngày của vùng này là một tập hợp nhiều kỹ năng, tri thức, phong tục và truyền thống - từ gieo trồng, hái gặt, đánh cá, bảo tồn, chế biến, nấu nướng, đặc biệt là chuyện ăn.

Mang một kiểu mẫu dinh dưỡng đặc trưng vẫn còn nguyên vẹn với thời gian, thực đơn này chủ yếu gồm dầu ôliu, ngũ cốc, quả tươi hay khô và rau, một lượng thịt cá và bơ sữa vừa phải cùng nhiều loại gia vị. Tất cả đồng hành cùng rượu vang hoặc các thức uống phù hợp với tín ngưỡng của từng cộng đồng.

Tuy nhiên, thực đơn thường ngày của vùng này không chỉ là thức ăn. Ăn uống là một cách xúc tiến các tương tác xã hội vì những bữa ăn cộng đồng là nền tảng của phong tục và lễ hội. Kiến thức, dân ca, tục ngữ, cổ tích và thần thoại đã ra đời từ bàn ăn. Theo UNESCO, thực đơn thường ngày của vùng Địa Trung Hải bắt nguồn từ sự tôn trọng lãnh thổ và đa dạng sinh học, bảo đảm được việc bảo tồn lẫn phát triển các hoạt động và ngành nghề truyền thống liên quan đến nông ngư nghiệp của bốn nước trong khu vực. Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc lưu truyền kinh nghiệm và kiến thức về các nghi lễ cổ truyền cũng như bảo tồn các kỹ thuật ẩm thực.

Mexico: ngô, đậu và ớt

Cách nấu nướng truyền thống của Mexico là một mô hình văn hóa toàn diện, kết hợp canh tác, lễ nghi, những kỹ năng lưu truyền bao đời, kỹ thuật nấu nướng và những phong tục cộng đồng cổ xưa. Cả một tập thể tham gia quy trình ẩm thực từ gieo trồng, gặt hái đến nấu nướng và ăn. Tất cả xoay quanh ngô, đậu và ớt. Những nông sản bản địa khác như đủ loại cà chua, bí, bơ, ca cao và vani bổ sung cho ba nguyên liệu chính này. Phức tạp và đầy tính biểu tượng, đặc trưng của cách nấu nướng cổ truyền Mexico là món tortillas và tamales, luôn hiện diện trong những ngày lễ.

Phát xuất từ tiểu bang Michoacán và lan tỏa khắp Mexico, những người tận tụy với cách nấu nướng này qua bao thế hệ đã bảo tồn cả những phương thức canh tác, quy trình chế biến thực phẩm và cả những dụng cụ nấu nướng đặc biệt. UNESCO công nhận cách nấu nướng truyền thống của Mexico là di sản văn hóa vì “những kiến thức và kỹ thuật này biểu hiện bản sắc dân tộc, củng cố các giềng mối xã hội và bảo tồn ẩm thực truyền thống là một cách phát triển bền vững”.

Close
Là cuộc trình diễn của cả thị giác lẫn khứu giác, bữa ăn kiểu Pháp đặc trưng với các loại rượu đi kèm món ăn - Ảnh: psprive.com

Bánh gừng: bản sắc Croatia

Nghệ thuật làm bánh gừng truyền thống phát xuất từ các tu viện châu Âu thời Trung cổ. Những nghệ nhân làm bánh gừng cũng là những người làm nến và mật ong. Quy trình làm bánh gừng đòi hỏi kỹ năng và tốc độ. Công thức luôn như nhau: bột mì, đường, nước, bột nổi và các hương liệu bắt buộc. Bánh gừng được nặn thành hình, nướng, để khô và vẽ trang trí bằng màu thực phẩm. Mỗi nghệ nhân có cách trang trí riêng biệt, thường là với những hình vẽ, câu thơ hay thông điệp. Bánh gừng hình trái tim là kiểu phổ biến nhất, thường dùng trong đám cưới và trang trí bằng tên của đôi tân hôn cùng ngày cưới.

Mỗi nghệ nhân bánh gừng hoạt động trong một khu vực, không cạnh tranh với người khác. Nghề này lưu truyền nhiều thế kỷ, lúc đầu chỉ dành cho nam giới nhưng ngày nay phụ nữ cũng tham gia. Bánh gừng đã trở thành một trong những biểu tượng dễ nhận ra nhất của bản sắc Croatia. Ngày nay, những nghệ nhân bánh gừng là thành phần không thể thiếu trong các hội hè đình đám và các sự kiện địa phương.

Ăn cá sống ở Bỉ

Thành phố Geraardsbergen của Bỉ tổ chức phiên chợ hằng năm vào ngày thứ hai đầu tiên của tháng 3 và ăn mừng kết thúc mùa đông vào chủ nhật tám ngày trước đó bằng lễ hội Krakelingen-Tonnekensbrad. Trước lễ hội, các cửa hàng trang hoàng các khung cửa sổ, thợ làm bánh làm loại bánh đặc biệt gọi là krakelingen và các giáo viên kể lại cho học trò truyền thuyết về nguồn gốc lễ hội.

Vào ngày lễ hội, một đám rước hàng ngàn người trong trang phục lịch sử, mang theo bánh, rượu vang, cá và đốt đuốc kéo lên đỉnh đồi. Giáo sĩ sẽ làm lễ ban phúc cho bánh krakelingen, sau đó các đại diện tôn giáo và thế tục sẽ uống rượu vang từ một chiếc cốc bạc có từ thế kỷ 16, bên trong chứa một con cá nhỏ còn sống. Sau đó, họ sẽ ném hàng ngàn chiếc bánh krakelingen vào đám đông, trong số đó chỉ có một chiếc bánh có giải thưởng là một món trang sức bằng vàng được làm đặc biệt cho sự kiện này. Ban đêm, mọi người lại kéo lên đồi lần nữa, đốt một chiếc thùng gỗ gọi là tonnekensbrand để đón mùa xuân và mang đuốc về thắp sáng thành phố.

Lễ hội Krakelingen-Tonnekensbrad được UNESCO công nhận là di sản văn hóa, nhưng tục lệ nuốt cá sống, uống rượu vang vẫn đang gây tranh cãi. Nhưng có hề chi, khi ẩm thực đã trở thành di sản văn hóa của cả nhân loại thì những người sành ăn vẫn không hề ngần ngại ăn sống nuốt tươi.

Peru ganh tị Mexico

Chuyện ẩm thực truyền thống Mexico trở thành di sản văn hóa nhân loại lại khuấy động tinh thần ganh đua ở châu Mỹ Latin. Peru nhiều năm qua đã cố gắng vận động UNESCO công nhận nền ẩm thực của họ là có tầm thế giới nhưng không thành.

Trong một bài viết mang tựa đề “Cái gì thực phẩm Mexico có mà thực phẩm Peru thiếu?” trên kênh BBC tiếng Tây Ban Nha, Isabel Álvarez, một đầu bếp kiêm nhà nhân chủng học danh giá của Peru, đổ lỗi cho... chính trị. Bà nói: “Đây không phải là giải thưởng mà ta có thể chiến thắng nhờ có món gỏi hải sản ceviche ngon nhất hay nhờ có 4.000 giống khoai tây khác nhau. Việc công nhận này đòi hỏi những nỗ lực nghiên cứu và hỗ trợ mà Peru không hề có. Peru không có trong danh sách di sản ẩm thực vì không có một môi trường chính trị lâu dài để bảo vệ sự đa dạng văn hóa và nền ẩm thực của chúng ta”.

Tags:

dầu , nguyên liệu , vàng , chọn lựa , giải thưởng , bắt , cạnh tranh , cơ hội , hỗ trợ , học trò , kiện , kỹ thuật , lỗi , nỗ lực , tinh thần , đánh , bảo vệ , biểu hiện , cứu , kể lại , phụ nữ , xã hội , danh sách , thỏa mãn , hôn , yếu tố , bổ sung , chính trị , con người , họp , môi , môi trường , Pháp , quan trọng , quan điểm , vai trò , kết thúc , phát biểu , tượng , cẩn thận , cố gắng , thành phần , trang phục , Mỹ , cuộc sống , ngần ngại , nam giới , sữa , thị giác , vận động , vật , đại diện , công thức , chiến thắng , đua , lễ hội , quy trình , trình diễn , món ăn , ngạc nhiên , tự hào , văn hóa , nghệ , nghệ nhân , nghệ thuật , cảnh vật , chủ nhật , ngành nghề , rượu , thế hệ , thế kỷ , truyền thuyết , ăn uống , bảo đảm , chế biến , gia đình , phiên chợ , uống rượu , đi kèm , Bắc Kinh , hội tụ , hương vị , kết hợp , khung cửa , cổ tích , bếp , thưởng thức , đầu bếp , bảo tồn , công nhận , phong phú , làm bánh , vẽ , biểu tượng , xúc tiến , trái tim , hoạt động , hội chợ , BBC , Mexico , UNESCO , bánh đặc , nhất thế giới , Địa Trung Hải , người Pháp , trang trí , nông sản , nông nghiệp , văn hóa phi vật thể , mùa xuân , di sản , Tây Ban Nha , hiện diện , thắp sáng , làm lễ , thịt cá , tôn vinh , củng cố , thăng hoa , Bỉ , di sản văn hóa phi vật thể , phản ứng , tục lệ , gìn giữ , lưu truyền , phong tục , nghi lễ , nhân loại , vũ điệu , Peru , nghi thức , gừng , thực phẩm , khoai , khoai tây , thơ , vani , gỏi , dinh dưỡng , hải sản , bữa ăn , dụng cụ , nấu nướng , thức uống , rượu vang , khai vị , nguyên liệu chính , thực đơn , sành điệu , tôn giáo , sành ăn , ngày lễ , động tác , đòi hỏi , nguồn gốc , ăn sống , khoái khẩu , nghiên cứu , lâu dài , đám cưới , ra đời , hương liệu , cưới , kinh nghiệm , tụy , kỹ năng , phát triển , trang sức , cộng đồng , tín ngưỡng , trang hoàng , nhận ra , di sản văn hóa , Tây , đồng hành , mô hình , tập hợp , lãnh thổ , bản sắc , tiểu bang , vật thể , nhâm nhi , flamenco , kho tàng , câu thơ , thần thoại , tu viện , Croatia , địa phương , đóng vai , giáo viên , nướng , phương thức , đám rước , tựa đề , đóng vai trò , đặc biệt , ca cao , kiến thức , tập thể , cùng ăn , hòa hợp , cá sống , gặt hái , lan tỏa , tương tác , buột miệng , phát xuất , sản phẩm , chế biến thực phẩm , đoàn tụ , cuối đông , chợ , bản địa , nền tảng , tụ họp , đề cao , tham gia , tổ chức , nguyên vẹn , hoa , hội hè , Nicolas Sarkozy , tập quán , đổ lỗi , tôn trọng , danh giá , Bắc , ngư nghiệp , thùng gỗ , ăn mừng , tầm quan trọng , nhân chủng học , xoay quanh , ganh tị , đúc kết , khuấy động , trình tự , đính chính , tân hôn
Quay lại ]